"Ateş olsa cirmi kadar (oylumunca) yer yakar" deyiminin anlamı nedir?

"Ne kadar çaba gösterse, ne yapsa da" anlamında kullanılır.

"Ağzıyla kuş da tutsa, artık bu eve adım atamaz."

Bayılmak.

Çok sevinçten ya da çok korkudan ne yapacağını şaşırmak.

Çok korkudan veya çok sevinçten ne yapacağını şaşırmak.

Kafası çok yorulmuş olduğundan iyi...

Evde ne yemek varsa

Elimize (elinize) ne geçerse, ne kazanabilirsek.

Bir parça, o kadar çok olmayan, oldukça.

"Az buçuk."

Ne az ne çok, oldukça.

Çevresini ya da kendisinden istenilen yeri dolaşıp ne var ne yok diye bakmak, olup biteni anlamak amacıyla dolaşmak.

"Bir kişi etrafı şöyle bir kolaçan etsin...

Ne zararı var.

Bir sonuç vermez.

Ne fayda, ne zarar umulur.

"Biraz sert konuşmuşsam, ne çıkar bundan?"

Her ihtimale karşı, ne olacağı belli değil.

"Şemsiyeni al, ne olur ne olmaz, yağmura yakalanabilirsin."

Her türlü sıkıntı ve tehlikeyi göze alarak, ne kadar büyük fedakârlık isterse istesin.

"Ne pahasına olursa olsun ben bu işi bitireceğim."

Hoşa gidecek, zevk alınacak, beğenilecek bir şey değil.

"Ne tadı var ne tuzu yaptığım işin."

Ne zengin ne yoksul, ne iyi ne kötü, ne çirkin ne güzel.

"Onlar orta hâlli bir ailedirler."

Ne var ne yok hepsini söylemek, arka arkaya sıralamak.

"Ne sözler sayıp döktü ama kimse anlamadı."

Çok büyük işler yaptığını belirtiyor ama bunu doğrulayacak ne kanıt ne de kimse var ortalıkta.